|
Rozmnażanie
drzew Każdy
kto zajmuje się drzewkami bonsai prędzej czy później
zapragnie stworzyć okaz, który w całości będzie jego
dziełem. Aby to zrobić musi poznać metody rozmnażania
drzew. Rozmnażanie drzew daje bonsaistom możliwość
stworzenia wielu roślin, różnych gatunków będących
dobrym materiałem na bonsai. W ten sposób możemy
zdecydować o wielu cechach naszego przyszłego bonsai.
Poniżej znajduje się krótki opis trzech metod rozmnażania
drzew. Jeśli chcesz poznać je nieco dokładniej kliknij
na link umieszczony pod opisami.
1.
WYSIEWANIE NASION
Metoda
dla cierpliwych. Tworzenie bonsai w ten sposób wymaga najwięcej
czasu. Drzewko będzie nadawało się do pierwszego formowania
najwcześniej po kilku latach.
Tylko
najszybciej rosnące gatunki pozwolą na rozpoczęcie tworzenia
bonsai w ciągu paru lat. Większość drzew rośnie dość
wolno, więc zadowalające efekty otrzymuje się po 6-10 latach
(a w przypadku gatunków wolnorosnących nawet kilkudziesięciu).
Rozmnażanie z nasion ma swoje zalety i wady. Zalety niewątpliwie
dostrzegą bardziej wytrwali bonsaiści. Dla osób chcących osiągnąć
szybkie efekty metoda ta ma więcej wad niż zalet. Wysiewamy
zazwyczaj w dużych płaskich pojemnikach dużą ilość nasion.
Pozwala to na uzyskanie większej ilości drzewek nadających się
na bonsai. Trzeba pamiętać, że ten sposób uprawy nie daje
gwarancji uzyskania z np. dziesięciu ziaren dziesięciu bonsai.
Wysiewając nasiona nie mamy pewności, że rośliny które z
nich powstaną będą nadawały się do prowadzenia jako bonsai,
a w każdym razie nie ze wszystkich powstaną bonsai o budowie
odpowiadającej naszym wyobrażeniom. Prawdopodobnie nie
wszystkie też wykiełkują. Stąd większa ilości
nasion.
Skąd wziąć
nasiona?
Najlepiej
wybrać się jesienią lub wczesną zimą do lasu i po prostu
samemu je zebrać. Jeśli nie potrafimy jeszcze rozpoznawać
gatunków drzew pomocny może okazać się atlas drzew.
Wypada wiedzieć co wyrośnie z nasionka, które zasadziliśmy.
Nasiona muszą być świeże. Wysiew do skrzynki najlepiej
przeprowadzić tuż po zebraniu nasion i zostawić ją na zewnątrz
pozwalając działać czynnikom atmosferycznym. Jeśli będziemy
siać wiosną, a nasiona chcemy przechować w domu musimy je
stratyfikować czyli zapewnić im warunki zbliżone do tych na
zewnątrz. Najlepiej na miesiące zimowe umieścić je w lodówce
lub zamrażarce. Warunki te dotyczą roślin naszej strefy
klimatycznej. Najlepszym jednak sposobem jest skorzystanie z
naturalnych warunków atmosferycznych i pozostawic nasiona w
wilgotnym piasku na zewnątrz (należy zabezpieczyć je przez
ptakami, dla których zimą, dorodne nasiona mogą być łakomym
kąskiem).
Podłoże
przeznaczone do wysiewu nasion musi być przepuszczalne.
Najlepiej zmieszać torf z perlitem w równych proporcjach, a po
wysianiu przysypać nasiona cienką warstwą drobnego żwiru i
dobrze podlać. Po tym zabiegu pozostaje tylko czekać na kiełkowanie.
Należy przestrzegać terminu wysiewu, który dla rodzimych
drzew przypada na początku lub końcu zimy.
Pamiętajmy,
że rośliny uzyskane z nasion muszą dojrzeć, aby mogły kwitnąć
i owocować. Jest to ważne , w przypadku drzew które prowadzi
się jako bonsai głównie ze względu na piękne kwiaty. Na
przykład jabłonie potrzebują do tego około 15 lat. Takich
problemów unikniemy, przy rozmnażaniu inną metodą.
Kilka gatunków
naszej strefy klimatycznej nadających się do rozmnażania
przez nasiona: klon polny, brzoza brodawkowata, grab, kasztan,
leszczyna, buk pospolity, jesion, miłorząb dwuklapowy, modrzew
europejski, sosna pospolita i drobnokwiatowa, dąb, robinia
akacjowa, jarząb pospolity.
2.
SADZONKI
Metoda
dla umiarkowanie cierpliwych. Roślinę otrzymać można
znacznie szybciej niż z nasion. Tylko w niewielkim stopniu można
przewidzieć przyszły kształt drzewka.
Rozmnażanie
przez sadzonki jest bardzo korzystną metodą. Jest łatwa, a
materiał na sadzonki można łatwo zdobyć.
Skąd
wziąć sadzonki ?
Przede
wszystkim należy się zorientować czy gatunek, z którego
chcemy pozyskać sadzonki nadaje się do rozmnażania tą metodą.
Jeśli tak, mamy dwie możliwości. Do tego celu bowiem nadają
się sadzonki zdrewniałe jak i zielne. Sadzonki zielne to
tegoroczne miękkie pędy. Oba rodzaje można łatwo pozyskać z
drzew rosnących na ogrodzie, w lesie czy przy drodze. Jeśli
posiadamy już drzewko bonsai możemy skorzystać z pędów
odcinanych przy jego formowaniu. Najlepszą porą na cięcie
sadzonek zielnych jest koniec wiosny, a zdrewniałych jesień i
zima. Można jednak uzyskać zadowalające efekty także w
innych terminach. Wybieramy tylko zdrowo wyglądające
sadzonki i przycinamy je tuż pod rozgałęzieniem. Wówczas
szanse na zakorzenienie są większe. Przy sadzonkowaniu
uzyskana roślina jest genetycznie identyczna jak roślina
macierzysta, dlatego jeśli pozyskaliśmy sadzonkę z dojrzałego
drzewa kwitnącego, nasza sadzonka zakwitnie już rok po
zakorzenieniu.
Gdy
mamy już sadzonki.
Wybieramy niewysoki pojemnik i nasypujemy do niego podłoże składające
się z torfu i perlitu w równych proporcjach. Z dolnych części
sadzonek należy usunąć liście i pędy aby nie gniły w
ziemi. Patykiem robimy otwór w ziemi i umieszczmy w nim
sadzonki. Ważne jest porządne podlanie podłoża. Jeśli
zamierzamy mieć kilka upraw dobrze jest je opisać (gatunek i
data). Aby osiągnąć zamierzony rezultat należy zapewnić
sadzonkom odpowiednio dużą wilgotność. Można to zrobić
nakrywając je szklanym pojemnikiem lub folią. Najlepiej gdy
pojemnik ustawimy w szklarni lub pomieszczeniu o zbliżonych
warunkach. Po roku sadzonki będą dobrze rozwinięte i gotowe
do przesadzania do osobnych doniczek. Przy przesadzaniu, jeśli
korzenie są bardzo długie można je przyciąć o 1/3 długości.
Szczególnie
łatwym gatunkiem do rozmnażania przez sadzonki jest wierzba.
Dość łatwo można zakorzenić nawet bardzo grube gałęzie.
3.
ODKŁADY
Metoda
dla niecierpliwych. W ten sposób można otrzymać okaz
bonsai w dość krótkim czasie. Daje możliwość wybrania
kształtu przyszłych konarów i pnia.
Rozmnażanie
przez odkłady jest najszybszym sposobem na uzyskanie bonsai.
Metoda ta polega na wybraniu gałęzi o odpowiednim kształcie
na drzewie np. rosnącym na ogródku i spowodowaniu aby w
wybranym miejscu wyrosły korzenie. Gdy korzenie już wyrosną
należy odciąć gałąź która staje się nową rośliną.
Jak
przygotować odkład ?
Na początku
należy wybrać gałąź z której chcemy stworzyć nowe
drzewko. Pamiętajmy, że za rok fragment ten będzie już
nowym drzewkiem, dlatego należy wybrać taki o odpowiednim układzie
gałązek. Zastanówmy się, w którym miejscu ma zaczynać się
pień przyszłego drzewka. Będzie to miejsce, poniżej którego
w odpowiednim czasie utniemy gałąź. Jeśli układ gałązek
przyszłego bonsai nie odpowiada dokładnie naszemu wyobrażeniu,
możemy go zmienić przez przycinanie, zanim rozpocznie się
proces ukorzeniania. Przygotowanie miejsca gdzie mają
wyrosnąć korzenie polega na zdjęciu fragmentu kory za pomocą
noża, na odcinku długości około dwóch średnic gałęzi. Na
tak przygotowane miejsce nakładamy rozciętą wzdłuż boku i
dna doniczkę i przy pomocy drutu mocujemy ją na gałęzi.
Dobrze jest gdy doniczka opiera się na bocznych gałązkach. Jeśli
nie ma takiej możliwości możemy dodatkowo przymocować ją
sznurkiem do wierzchołka gałęzi. Ostatnim krokiem jaki należy
zrobić jest nasypanie do doniczki przepuszczalnego podłoża (
torf i perlit w równych proporcjach). Ziemia powinna być stale
wilgotna. Ukorzenioną gałąź odcina się zazwyczaj po roku tuż
pod doniczką co powoduje że nie jest konieczne przesadzanie.
Oprócz opisanej powyżej metody zwanej odkładem powietrznym
jest też druga - odkłady w gruncie. Polega ona na odgięciu
wybranego pędu do ziemi i zagłębienie w niej jego fragmentu,
co przy sprzyjających warunkach skutkuje zakorzenieniem
zakopanego pędu.
W przypadku odkładów uzyskana roślina jest genetycznie
identyczna z rośliną macierzystą. Należy wspomnieć, ze bez
podstawowej wiedzy o budowie drzew, szanse powodzenia rozmnażania
drzew tą metoda są znikome.
Powyższe zdjęcie :
Harry Tomlinson "Bonsai"
|